هدم شدند . « 1 » برخى را عقيده بر اين است كه زيد بن حارثه و ابو رافع زنان را همراه خود آوردند . حلبى در رفع تنافى اين دو روايت مىگويد : احتمال دارد كه وقتى پيامبر ( ص ) نامه را از قباء براى على ( ص ) مىفرستاد ، اين دو نفر هم با او بودند و در راه با على ( ع ) همراه شدند و با حضرت برگشتند . « 2 » از اين رو برخى آوردن زنان را به آن دو نسبت داده و نقش مثال زدنى و موضع قوى امير المؤمنين ( ع ) در دفاع از آنان را به عمد ناديده گرفته‌اند . أ . تأسيس مسجد قباء رسول اكرم ( ص ) در مدتى كه در قباء بود ، مسجد معروف قباء را بنا نهاد . به نظر مىرسد كه صاحب اين انديشه و بنيان‌گذار نخست اين مسجد ، عمّار بن ياسر باشد . « 3 » اين مسجد همان مسجدى است كه اين آيهء مباركه در شأن آن نازل شد : لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ . . . . « 4 » مسجدى كه از روز نخستين بر پايه تقوا بنا شده ، سزاوارتر است كه در آن ( به نماز ) ايستى . به تصريح برخى از مورّخان همچون ابن جوزى ، مسجد قباء ، نخستين مسجدى است كه در اسلام ساخته شد . « 5 » به نظر مىرسد كه برخى از زنان در ساخت مسجد مشاركت فعّال داشته‌اند . از ابن ابى اوفى روايت شده كه چون

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، 19 / 106 ؛ البداية و النهايه ، 3 / 197 . ( 2 ) . سيره حلبى ، 2 / 53 . ( 3 ) . وفاء الوفاء ، 1 / 250 ؛ سيره حلبى ، 2 / 55 . ( 4 ) . توبه ( 9 ) : 108 . ( 5 ) . همان منابع ؛ بنگريد : التراتيب الاداريه ، 2 / 76 .